Samenwerken & Samengaan

Groeien in vertrouwen, Een lichtere organisatie, Samen sterker…

Moet je dat wel willen?

Je krijgt een vraag van een naburige gemeente en in allerlei media komt het thema nadrukkelijk naar voren. Of je wordt door de situatie gedwongen om na te denken over samenwerken of om samen te gaan met één of meerdere andere gemeenten. De ervaringen en meningen zijn verdeelt, binnen de kerkenraad en waarschijnlijk ook in de gemeente wordt er zeer verschillend over gedacht. De voorbeelden van ‘mislukte’ samenwerkingsverbanden zijn (helaas) vaak breder en beter bekend dan de succesvolle. Hoe dan ook, je wilt zorgvuldig afwegen of samenwerken of samengaan wel de juiste én een begaanbare weg is voor de gemeente.

“Het eerste essentiële uitgangspunt is dat je er samen sterker van wordt.”

Samen Sterker…

Het eerste essentiële uitgangspunt is dat je er samen sterker van wordt. Concreet betekent dit dat je vooraf zeer goed weet wie je als gemeente bent. Wat heb je te bieden en waar ligt je kwetsbaarheid. Dit is nodig omdat samenwerken geen vanzelfsprekendheid is. Sterker nog, het vraagt om zeer specifieke eigenschappen en vaardigheden, maar juist daarom is je eigen positiebepaling zo belangrijk. De tijd en aandacht die wordt besteed aan de voorbereiding en het verkennen van de mogelijkheden bepaald voor het grootste gedeelte het succes van de samenwerking.

“Tijd met elkaar doorbrengen, zonder de druk van besluitvorming, is van onschatbare waarde.”

Groeien in vertrouwen…

Het tweede essentiële uitgangspunt is dat het mensenwerk is. Het vertrouwen dat de partijen in elkaar hebben, zal zich laten vertalen naar de gemeente. Het elkaar deelgenoot maken van je kwetsbaarheid, maar ook het delen van het geloof in Jezus Christus, zijn zeer belangrijke zaken. Aandacht voor dit aspect lijkt soms weinig constructief, maar dat is een absolute misvatting. Tijd met elkaar doorbrengen, zonder de druk van besluitvorming of bespreking van technische constructies, is van onschatbare waarde.

Stop op tijd…

In de gesprekken over samenwerken en samengaan zie ik nogal eens de neiging om maar vooral met de organisatorische kant bezig te gaan. Een gemiste kans. Want omdat het kàn, is het nog niet gezegd dat je het ook moet doen. Hoe jammer het ook is, maar een samenwerking zal alleen duurzaam zijn als het geen ‘moeten’ is of is geworden. Vaak ligt dit eraan ten grondslag dat een samenwerking, vroeg of laat, geen succes blijkt. Als de samenwerking (of gesprekken daartoe) geen nut of noodzaak meer heeft, om welke reden dan ook, durf ook dan het gesprek aan te gaan over het beëindigen van de samenwerking.

“Het basisdocument dat onze gemeente beschrijft, en daarbij ingaat op de wensen en voorkeuren van de gemeente, was de reden voor de gemeente om ons met vertrouwen op pad te sturen bij het zoeken van een passende gemeente om mee te gaan samenwerken.”

Samenwerken en samengaan biedt kansen

Samenwerken kan een belangrijke vermindering van de werklast geven en je kunt door samen te werken vaak een betere uitvoering realiseren. Er zijn maar weinig kerkenraden die daar niet graag over willen praten. Samengaan is een iets andere ‘tak van sport’. Toch is het voor veel kerken en gemeenten noodzakelijk om er tenminste over na te denken. Tussen samenwerken en samengaan liggen nog heel wat mogelijkheden. Samenwerken is echt wel mogelijk, als je maar weet waar je op moet letten. Voorkom dat je in een energie-slurpende samenwerking terecht komt. Samenwerken moest toch juist de draagkracht en werklast  verlichten…


Staat jouw gemeente voor een uitdaging rondom samenwerken of samengaan, ik help je graag met de positiebepaling, en voorbereiding op en begeleiding bij de eerste gesprekken. Mocht je al wat verder op weg zijn, dan begeleid ik ook de gesprekken richting (intensieve) samenwerking of samengaan.

Bernhard Vosselman